Sam rozwód nie zmienia wpisu w księdze wieczystej. Mieszkanie kupione we wspólności majątkowej po ustaniu małżeństwa nadal należy do obojga, tylko w innym reżimie prawnym. Poniżej porządkujemy możliwe drogi działania.
Najpierw ustal stan prawny
Sprawdź dział II księgi wieczystej oraz dokument nabycia. Znaczenie ma, czy mieszkanie weszło do majątku wspólnego, czy było majątkiem osobistym jednego z małżonków, np. z darowizny lub spadku. Sprawdź także, czy w dziale IV jest hipoteka i kto odpowiada za kredyt.
Scenariusz 1: wspólna sprzedaż
Oboje byli małżonkowie uczestniczą w sprzedaży i dzielą cenę według ustaleń. To często najprostsza droga, zwłaszcza gdy żadna ze stron nie chce zatrzymać lokalu. Strony mogą udzielić pełnomocnictwa, dzięki czemu nie muszą spotykać się u notariusza. Warto wcześniej ustalić cenę minimalną, sposób prezentacji i podział kosztów bieżących.
Scenariusz 2: jedna osoba zostaje i spłaca drugą
Podział majątku może nastąpić przed notariuszem, jeśli strony są zgodne, albo przed sądem. Ważne jest ustalenie wartości mieszkania – niezależna wycena ogranicza spory. Gdy jest kredyt, bank musi zgodzić się na zmianę kredytobiorcy, a ocenia wtedy zdolność osoby, która zostaje.
Scenariusz 3: brak porozumienia
Współwłaściciel może co do zasady rozporządzać swoim udziałem, ale udział w lokalu rzadko jest atrakcyjny dla kupujących. Do sprzedaży całości potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Gdy porozumienia brakuje, pozostaje sądowy podział majątku lub zniesienie współwłasności. Taki proces może potrwać i kosztować więcej niż ugoda, dlatego warto rozważyć mediację.
Podatek: od kiedy liczyć pięć lat
Sam podział majątku po ustaniu wspólności, co do zasady, nie powoduje powstania przychodu w PIT, o ile nie jest odpłatnym zbyciem. Przy późniejszej sprzedaży istotna jest data pierwotnego nabycia w ramach wspólności, a nie data rozwodu czy podziału. Jeśli jednak ktoś w ramach spłaty dokupuje udział ponad swoją część, sytuacja może wymagać odrębnej analizy. Przy podziale z dopłatą warto zapytać doradcę podatkowego. Ogólne zasady opisaliśmy w artykule o podatku od sprzedaży mieszkania.
Jak przygotować sprzedaż, gdy strony nie są w dobrych relacjach
- Ustalcie jeden kanał kontaktu, najlepiej przez agenta.
- Spiszcie wspólnie minimalną cenę i termin.
- Ustalcie, kto udostępnia mieszkanie na prezentacje.
- Rozliczcie koszty czynszu i kredytu do czasu sprzedaży.
- Pomyślcie o wydaniu lokalu, jeśli jedna osoba nadal w nim mieszka.
Niezależny pośrednik bywa wtedy pomocny, bo rozmawia z obiema stronami. Jeśli chcesz sprzedać wspólne mieszkanie w Gdańsku, Gdyni lub Wejherowie, skontaktuj się z nami. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej.